Stowarzyszenie Polskich Muzyków Kościelnych

Poniższe zasady dotyczą zastosowania elektronicznych generatorów treści do tworzenia tekstu naukowego; nie obejmują natomiast wykorzystania tych narzędzi do analizy danych i wnioskowania. W dalszej części generatory treści i inne narzędzia wspomagania procesu powstawania tekstu określane będą mianem AI (artificial intelligence).

Wytyczne dla autorów:

Autor nie powinien wykazywać AI jako współautora, ani cytować AI jako autora. Autorstwo tekstu wiąże się bowiem z obowiązkami i zadaniami, które podejmować mogą jedynie osoby ludzkie obdarzone wolną wolą. Autor musi mieć świadomość, że kwestie takie jak: dokładność i integralność tekstu bądź fragmentu muszą być odpowiednio zbadane i rozwiązane, a autorstwo wymaga zdolności intelektualnej i moralnej do zatwierdzenia finalnej jego wersji i zgody na jej opublikowanie. Autor jest również odpowiedzialny za oryginalność oraz wolność od wad prawnych opracowania, które kieruje do publikacji.

W żadnym wypadku nie wolno wykorzystywać AI do tworzenia lub modyfikowania ilustracji w zgłoszonych do druku tekstów. Mogłoby to bowiem spowodować powstanie obrazu nierzeczywistego lub zafałszowanego w wyniku zmian jakiejkolwiek cechy ilustracji. Dopuszczalne są natomiast interwencje AI wyłącznie w zakresie fizykalnym ilustracji: jasności, kontrastu lub balansu kolorów, o ile nie zakłócają ani nie eliminują informacji zawartych w oryginale. Specjalistyczne oprogramowanie przeznaczone do analizy obrazów może być stosowane w pracy redakcyjnej w celu wykrycia w nich podejrzanych nieprawidłowości. nie Również nie jest dozwolone wykorzystanie AI do utworzenia graficznego streszczenia.

Dozwolone jest natomiast użycie AI jako części założonego projektu badawczego lub metod badawczych (np. symulacja obrazowa mająca na celu wygenerowanie zmienności wyników przy jednoczesnej modyfikacji zależnego parametru, ewentualnie interpretację danych badawczych). W takim przypadku jednak należy zakres działań AI opisać w sekcji metod badawczych w taki sposób, by możliwa była weryfikacja tych działań, ich powtórzenie. Należy również ujawnić, jakie konkretnie narzędzia AI zostały wykorzystane w takim procesie oraz podać jego nazwę, numer wersji i producenta. W uzasadnionym przypadku (porównania zmian) autor może zostać poproszony o udostępnienie surowego materiału użytego do stworzenia wersji zgłoszonej do publikacji.

Wykorzystanie generatorów treści do tworzenia ilustracji okładkowych może być w niektórych przypadkach dozwolone, pod warunkiem, że autor uzyska wcześniejszą zgodę redaktora i wydawcy czasopisma, przedstawi dowód, że wszystkie niezbędne prawa zostały uzyskane do wykorzystania odpowiedniego materiału oraz zapewni poprawne przypisanie treści. 

Wytyczne dla recenzentów:

Recenzenci nie powinni przesyłać do AI zgłoszonego tekstu ani jego fragmentu jako danych wejściowych, nawet jeśli celem jest jedynie poprawa języka i czytelności, ponieważ może to naruszać poufność i prawa własności autora. Ten wymóg bierze się stąd, że AI „uczy się” m.in. na analizowanych tekstach. Ponadto, recenzja naukowa jest jednym z kluczowych elementów systemu naukowego. Recenzowanie tekstu wiąże się z odpowiedzialnością, którą mogą przyjąć na siebie wyłącznie osoby ludzkie obdarzone wolną wolą. AI nie powinna być wykorzystywana do wspomagania oceny tekstu, ponieważ krytyczne myślenie i naukowy osąd potrzebne do recenzji wykraczają poza zakres AI, a ocena może wiązać się z rozterkami sumienia którego przecież AI nie ma. Ponadto istnieje ryzyko zwrotu przez AI wniosków nieprawidłowych, niekompletnych lub stronniczych. Recenzent bierze na siebie odpowiedzialność za treść recenzji i decyzję co do dalszych losów tekstu.

Wytyczne dla redaktorów:

Zgłoszony do publikacji tekst musi być traktowany jako dokument poufny. Redaktorzy nie powinni przesyłać do AI zgłoszonego tekstu ani jego fragmentu jako danych wejściowych, ponieważ może to naruszać poufność i prawa własności autora.